Thị trường chứng khoán châu Á bốc hơi hàng trăm tỷ USD trong phiên giao dịch đầu tuần

Giá dầu thế giới vọt lên trên 110 USD/thùng do xung đột tại Trung Đông làm tắc nghẽn eo biển Hormuz, kết hợp với dữ liệu việc làm yếu kém từ Mỹ, đã gây ra làn sóng bán tháo mạnh trên thị trường chứng khoán châu Á trong phiên giao dịch đầu tuần ngày 9/3, khiến hàng loạt chỉ số chính lao dốc với biên độ lớn nhất kể từ tháng 4/2025.

Chỉ số Nikkei 225 của Nhật Bản có lúc lao dốc tới 6,9% trong phiên sáng, đánh dấu mức giảm mạnh nhất kể từ ngày 7/4/2025. Các cổ phiếu công nghệ như SoftBank Group Corp. và Advantest Corp. nằm trong nhóm chịu áp lực bán tháo nặng nề nhất. Chỉ số Topix mở rộng cũng giảm 5,7%, cũng là mức giảm mạnh nhất kể từ tháng 4 năm ngoái, kéo theo sự sụt giảm của hàng loạt cổ phiếu trong lĩnh vực điện tử và ngân hàng.

Thị trường Hàn Quốc cũng chìm trong sắc đỏ khi chỉ số Kospi giảm 6,7% so với mức tham chiếu, có thời điểm chạm mốc 5.180,19 điểm. Các thị trường chứng khoán Australia và New Zealand lần lượt giảm hơn 3% trong phiên. Hợp đồng tương lai của S&P 500 và Dow Jones Industrial Average tại Mỹ cũng đồng loạt giảm 1,9%.

Nguyên nhân trực tiếp dẫn đến đợt bán tháo này đến từ cú sốc giá dầu khi xung đột tại Trung Đông bước sang ngày thứ chín. Sau các cuộc không kích của Mỹ và Israel nhằm vào Iran từ cuối tháng 2, Tehran đã bầu ra lãnh đạo mới và tiếp tục các cuộc tấn công nhằm vào các nước lân cận. Eo biển Hormuz, tuyến đường vận chuyển khoảng 20% lượng dầu thế giới, gần như bị tắc nghẽn do các mối đe dọa từ tên lửa và máy bay không người lái.

Giá dầu Brent chuẩn quốc tế đã vọt lên 110,35 USD/thùng, trong khi dầu thô WTI của Mỹ đạt 109,17 USD/thùng, tăng hơn 18% so với mức đóng cửa cuối tuần trước. Kuwait, nhà sản xuất lớn thứ năm trong OPEC, buộc phải tuyên bố bất khả kháng và cắt giảm sản lượng. Iraq, nhà sản xuất lớn thứ hai của tổ chức này, chứng kiến sản lượng từ ba mỏ dầu lớn phía nam giảm tới 70%, từ 4,3 triệu thùng/ngày xuống còn 1,3 triệu thùng/ngày.

Nhật Bản là quốc gia chịu ảnh hưởng nặng nề nhất do phụ thuộc vào khoảng 90% lượng dầu nhập khẩu từ Trung Đông, phần lớn trong số đó phải vận chuyển qua eo biển Hormuz. Dù Thủ tướng Sanae Takaichi tuyên bố nước này có dự trữ dầu khẩn cấp tương đương 254 ngày tiêu thụ nội địa và đang xem xét giải phóng một phần, thị trường vẫn phản ứng tiêu cực.

Bên cạnh đó, tâm lý nhà đầu tư còn bị ảnh hưởng bởi báo cáo việc làm tháng 2 của Mỹ công bố cuối tuần trước, cho thấy số lao động mất việc nhiều hơn số việc làm mới được tạo ra. Các nhà phân tích nhận định, chứng khoán Nhật Bản đã tăng quá mạnh từ đầu năm nhờ chính sách tài khóa mở rộng, khiến thị trường dễ bị tổn thương hơn trước các thông tin tiêu cực. Hiện cả Nikkei 225 và Topix đều đang hướng tới điều chỉnh kỹ thuật khi đã mất hơn 10% từ đỉnh cuối tháng 2.

Dòng vốn ngoại cũng cho thấy dấu hiệu đảo chiều. Sau nhiều tháng mua ròng nhờ sự lạc quan vào chính quyền mới, các nhà đầu tư nước ngoài đang bán tháo cổ phiếu Nhật Bản. Trong khi đó, nhà đầu tư nội địa vẫn thận trọng chưa mua vào do giá cổ phiếu chưa giảm đủ sâu để hấp dẫn.

Trên thị trường tiền tệ, đồng USD tiếp tục tăng giá như một kênh trú ẩn an toàn. Tỷ giá USD/JPY nhảy vọt lên 158,67 yên, tăng 0,9% so với mức đóng cửa cuối tuần, trong khi đồng euro giảm xuống 1,1514 USD.

Các chuyên gia cảnh báo nếu giá dầu duy trì trên 100 USD/thùng, chứng khoán Mỹ sẽ chịu áp lực và tạo thêm những khó khăn trong ngắn hạn cho thị trường Nhật Bản. Tình hình xung đột tại Trung Đông vẫn đang diễn biến phức tạp và chưa có dấu hiệu hạ nhiệt.